အလုပ်များတဲ့နေ့တွေမှာ နေ့ခင်းနေ့လယ်ပိုင်းတွေရောက်ရင် အိပ်ချင်သလိုလို အိပ်ငိုက်သလိုလိုမျိုး ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အလုပ်တွေများနေချိန်မျိုး၊ နေ့လယ်စာ စားထားပြီးချိန်မျိုးတွေမှာပေါ့။ အိမ်မှာရှိနေသူတွေအတွက်တော့ တရေးတမော အိပ်စက်ဖို့ အခွင့်အရေးရှိပေမယ့် လုပ်ငန်းခွင်ထဲက လူတွေအတွက်ကတော့ ဒီလိုအခွင့်အရေးမျိုး ရလာဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ တကယ်တော့ တရေးတမော အိပ်တယ်ဆိုတာ ကလေးတွေအတွက်သာမကပါဘူး။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတွေလည်း လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ အလေ့အထတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အိပ်စက်လို့ ပျင်းရိတယ်လို့ ထင်မြင်ခံရမှာကို စိတ်မပူပါနဲ့။ ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူဖြစ်စေတဲ့ အပြုအမူတစ်ခုဖြစ်သလို လုပ်ငန်းခွင်အတွက်လည်း အကျိုးရှိစေတဲ့ အပြုအမူတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နေ့ခင်းနေ့လယ်တွေမှာ မိနစ် ၂၀၊ နာရီဝက်ဝန်းကျင်လောက် တရေးတမော အိပ်စက်ခြင်းဟာ မှတ်ဉာဏ်ကောင်းစေတာ၊ လုပ်ငန်းခွင်စွမ်းဆောင်ရည်ကို တိုးတက်စေတာအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးတွေ အတော်များရှိပါတယ်။ နေ့လယ်စာ စားထားသည်ဖြစ်စေ မစားထားသည်ဖြစ်စေ နေ့ခင်းဘက် ၁ နာရီနဲ့…
Category: History
ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေချင်သူတွေ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ဘာတွေ တင်တတ်သလဲ
စိတ်ဖိစီးမှုတွေ၊ လူမှုဘဝအခက်အခဲတွေ၊ လူမှုရေးပြဿနာတွေနဲ့ မိသားစုအဆင်မပြေမှုတွေကြောင့် ဒီကနေ့ခေတ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေမှုတွေ ပိုမိုများပြားလာနေပါတယ်။ နည်းပညာတွေ ခေတ်မှီဖွံ့ဖြိုးလာတဲ့ ဒီခေတ်မှာ လူတွေဟာ လူမှုကွန်ယက်တွေကို နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလို ပိုမိုအသုံးချလာနေကြတာမို့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းနေပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ဖို့အထိ ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့သူတွေကိုယ်တိုင်တောင်မှ လူမှုကွန်ယက်တွေပေါ်မှာ သဲလွန်စတွေ ချန်ထားရစ်ခဲ့လေ့ရှိတယ်ဆိုတာကို ပိုမို သိနားလည်လာရပြီဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ လူမှုကွန်ယက်လောကရဲ့ ဆရာတစ်ဆူဖြစ်တဲ့ Facebook ဟာ သူတို့ရဲ့ လူမှုကွန်ယက်ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်က အသုံးပြုသူတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေနဲ့ အမူအကျင့်တွေကို မှတ်ဉာဏ်တုနည်းပညာ (AI) ကို အသုံးပြုပြီး လေ့လာဆန်းစစ်မှုတွေပြုလုပ်ထားပါတယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာစတင်ခဲ့တဲ့ အဆိုပါ AI အခြေပြု ဆန်းစစ်လေ့လာမှုတွေအရ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေချင်နေသူတွေဟာ လူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ သူတို့ရဲ့ စိတ်ပိုင်းနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုတွေကို မကြာခန ဖွင့်ဟဖော်ထုတ်လေ့ရှိတယ်လို့…
Game of Thrones ထဲက သမိုင်း၊ သမိုင်းထဲက Game of Thrones (၂)
ဘုရင့်နိုင်ငံတော် “သေဆုံးခြင်းသမိုင်းကို မှင်ရည်ဖြင့် ပုံဖော်ရေးဖွဲ့ကြသော်ငြား အသက်သွေးဖြင့်သာ ရှင်သန်ခွင့်ကို ရနိုင်ပေမည်” ရော့ဒ်ရစ်ခ် ဟာလော အန်းလ်ဝစ်ခ်ရဲတိုက်သည် နယ်စပ်နယ်နိမိတ်တစ်လျှောက်ရှိ လူရိုင်းမျိုးနွယ်စုများ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံရာတွင် ခံစစ်တန်း၏ ပထမဆုံးသောစည်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ အမေ့ခံ ခံတပ်ကြီးကို တောင်စောင်းတစ်ခုပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားပြီး အင်္ဂလန်မြောက်ပိုင်းရှိ ချက်ဗယော့တ်တောင်တန်းဒေသတစ်လျှောက် အချက်အခြာလမ်းကြောင်းများကို ထိမ်းချုပ်နိုင်သည့် နေရာလည်းဖြစ်၏။ ခံတပ်မြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းမှာ မျှော်စင်ခပ်မြင့်မြင့်ဖြင့် တွဲလျက်တည်ဆောက်ထားသော ဂိတ်ပေါက်ဝတွင် စစ်ဆေးခံပြီး ကျဉ်းမြောင်းသည့် လမ်းမှတဆင့် ဖြတ်သန်းသွားရန်သာရှိသည်။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကုန်စည်များကို သယ်ဆောင်လာကြသော ဝန်တင်မြင်းများနှင့် လူအပေါင်းတို့သည် အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်းပင် ရဲတိုက်ထံသို့ လိုအပ်သည့် ကုန်စည်များကို ပို့ဆောင်ကြရသည်။ ကျူးကျော်သူများရောက်ရှိလာပြီး ကျေးရွာများကိုဖျက်ဆီးတိုက်ခိုက်ကာ အဓမ္မပြုကျင့်မှုများ၊ လုယက်သတ်ဖြတ်မှုများ ပြုလုပ်လာသည့်အခါတိုင်း ဒေသခံများသည် ရဲတိုက်ရှိရာသို့ စုဝေးထွက်ပြေးလာကြပြီး…
Game of Thrones ထဲက သမိုင်း၊ သမိုင်းထဲက Game of Thrones (၁)
နိဒါန်း တစ်ခုသောအချိန်ကာလ၌ ငယ်ရွယ်ပျိုမြစ်သည့် လူငယ်လေးတစ်ဦးသည် ဖခင်ဖြစ်သူဆုံးရှုံးခဲ့သည့် ရာဇပုလ္လင်ကို ပြန်လည်ရယူရန် တော်လှန်ရေးတစ်ရပ် ဦးဆောင်ဆင်နွဲလေသည်။ ကလေးဘဝတွင် မျက်မြင်ကြုံခဲ့ဖူးသည့် ဖခင်ဘုရင်ကြီး၏ ထီးနန်းနှင့် အသက်ဆုံးရှုံးမှုမှ သူ့အနေဖြင့် သင်ခန်းစာကောင်းများ ရယူနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်၏။ သူတို့မျိုးရိုးသည် တက်ကြွပြီး သြဇာတိက္ကမနှင့်ပြည့်စုံသည့် မြောက်ပိုင်းမင်းဆက်များမှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအချက်ကြောင့်ပင်လျှင် သူ၏တန်ဖိုးနှင့် လက်စားချေလိုမှုကို တိုက်ပွဲများဖြင့် သက်သေပြခဲ့ခြင်းဖြစ်ချေမည်။ သူ့အနေဖြင့် ငယ်ရွယ်စဉ်မှာပင် တိုက်ပွဲပေါင်းမြောက်များစွာကို အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့သကဲ့သို့ အနီးချုပ်စပ် ပဒေသရာဇ်နယ်မြေဒေသများကို ဦးဆောင်နေကြသည့် အရှိန်အဝါကြီးမားလှသော မိသားစုများ၏ သစ္စာခံမှုကိုလည်း ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများတစ်လျှောက် ၎င်းအား အဓိကပံ့ပိုးထောက်ခံပေးခဲ့သူမှာ မိခင်ဖြစ်သူကိုယ်တိုင် ဖြစ်၏။ မိခင်ဖြစ်သူ မိဘုရားကြီးသည် သားတော်ကို ပံ့ပိုးရင်း တခြားသော လူမမယ်သားငယ် နှစ်ဦးကိုလည်း ရက်စက်ကြမ်းတမ်းလှသည့် ရန်သူများ၏လက်မှ ကင်းဝေးစေရန် အားထုတ်ကြိုးပမ်းရသူ…
မြို့ပြအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး စိတ်ဓာတ်များ နိုးကြားစပြုလာသည့် ရန်ကုန်
၁၉၃၉ ခုနှစ်က A History of Rangoon စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူ ဗြိတိသျှလူမျိုး သမိုင်းပညာရှင် B.R.Pearn က ရန်ကုန်မြို့ကို ကာလရှည်တည်တန့် ရှည်ကြာစွာတည်ရှိနေစေရန် ဖန်တီးပေးထားသည့် အရာ နှစ်ခုရှိသည် ရေးသားခဲ့ဖူးသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရွှေတိဂုံစေတီတော်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်တို့ ဖြစ်၏။ ရှေးယခင်က ရန်ကုန်သည် ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ခြေရင်းနှင့် ရန်ကုန်မြစ်ကမ်းအကြားတွင် တည်ရှိနေခဲ့သောကြောင့် ၎င်းက ဤသို့ ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ဟန်တူသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အဆိုပါအရာနှစ်ခုကပင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတန်ဖိုးမြင့် မြို့တော်တစ်ခုကို ထုဆစ်ခဲ့ကြသည်ကတော့ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာ နှစ်ခုကပင် ရန်ကုန်မြို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ စေတီတော်ကြီး၏ အသိဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ အရေးပါမှုနှင့် မြစ်ကြီး၏ အချက်အခြာကျမှုများက အခြေချသူများ၊ ဘုရားဖူးများ၊ ကုန်သည်များ၊ ဘုရင်များ၊ သာသနာပြုများ၊…
မဟာက္ကိတ္ထိယဝါဒီများသို့
ခုခေတ်ထဲ မြင်ရပြုရ အဆင်မပြေတာလေးတစ်ခု အားအားယားယား ပြောဦးမယ်။ အရမ်းကို တက်ကြွပြီး အမျိုးသားထုကြီးကို တော်လှန်ပြမယ့် Feminist တွေအကြောင်းပေါ့။ Feminist တွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် ကိုယ်သဘောမတွေ့ဆုံးက အမျိုးသားတွေဟာ သူတို့ကို ဖိနှိပ်ချုပ်ခြယ်သူတွေ၊ အမျိုးသားတွေဟာ မကောင်းဘူးလို့ တစ်ထစ်ချတွက်ထားတဲ့အချက်ပဲ။ လူရယ်လို့ဖြစ်လာရင် အသိုင်းအဝိုင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ဘာသာရေးနဲ့ မျိုးဗီဇတွေကြောင့် ရှင်သန်ရပ်တည်လာတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမူအကျင့်ခြင်းမတူခြားနားကြတယ်။ ဒီအချက် ၄ ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး စရိုက်တွေ၊ အကျင့်တွေ၊ သဘာဝတွေဖြစ်လာတယ်။ အမျိုးသားတွေ ကြီးစိုးတဲ့ ခေတ်မှာ အမျိုးသားတွေ အားကောင်းတာ၊ ဦးဆောင်နေကြတာဟက ပတ်ဝန်းကျင်၊ ဓလေ့ထုံးတမ်း၊ သမိုင်းနဲ့ ဘာသာရေးလို အရာတွေက ပုံသွင်းပေးလိုက်တာ။ ဒါကို လက်ဆင့်ကမ်းလာသူတွေက နောက်မျိုးဆက်ဆီ ဒါကိုပဲ ပြန်လက်ဆင့်ကမ်းမှာပဲ။ ဒါဆို နောက်မျိုးဆက်ဆီကို သမမျှတတဲ့…
စင်ကာပူ အစ ရန်ကုန်လား၊ ရန်ကုန်အစ စင်ကာပူလား
“စင်ကာပူမြို့က ရန်ကုန်မြို့တည်ပြီးသည့်နောက်မှ ပေါ်ပေါက်လာတာ။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက စင်ကာပူကို တည်တုန်းက ရန်ကုန်မြို့ကို တည်ထားတဲ့ စနစ်တချို့ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့တယ်။” ဟု စင်ကာပူတွင်နေထိုင်ဖူးသည်ဆိုသည့် တက္ကစီသမားက အာပေါင်အာရင်းသန်သန်ဖြင့် ဆိုလိုက်သည်။ ချွေးပြိုက်ပြိုက်ကျအောင် ပူပြင်းသောနွေတစ်ည၌ စမ်းချောင်းမှ မြောက်ဥက္ကလာသို့ တက္ကစီငှား၍ ပြန်လာစဉ်ဖြစ်သည်။ “လက်ရှိမှာ ကိုယ်တွေက သူတို့ကို ပြန်အတုယူရမှာက ရှက်ဖို့တောင်ကောင်းတယ်။” ဟု သူက ဆိုသည်။ တကယ်တမ်း ကျွန်တော်တို့ စပြောဖြစ်သည့် အကြောင်းအရာက လှည်းတန်းတံတားပေါ်ဖြတ်သန်းရင်း ရန်ကုန်ကို စင်ကာပူဖြစ်အောင်လုပ်မည်ဆိုသည့် အရင်အစိုးရလက်ထက်က issue အဟောင်း။ ယင်းအစီအစဉ်မှာ ဘာမျှဖြစ်မလာကြောင်း၊ ဘက်ဂျက်များ ပျောက်ဆုံးသွားသည်သာ အဖတ်တင်ကြောင်၊ မီးပွိုင့်များ အဆင့်မြှင့်တင်မည်ဆိုပြီး ပိုက်ဆံတွေ ဘယ်ရောက်ကုန်မှန်းမသိကြောင်း၊ အလျှိုအလျှိုပေါ်ပေါက်လာသည့် အဆင်မပြေသည့် တံတားစီမံကိန်းများအကြောင်း၊ လေထဲတိုက်အိမ်ဆောက်ခဲ့သည့် မြို့သစ်စီမံကိန်းများအကြောင်း စသဖြင့်စသဖြင့်။ယင်းမှတဆင့် သူ့စကားတွေက…
မျိုးဆက်တစ်ခု၏ နောက်ဆုံးခရီး
ဝက်သစ်ချပင် အရိပ်တွေ ထိုးယှက်နေတဲ့ မြက်ခင်းပြင်ပေါ်မှာ ဝါညိုရောင် အသွေးနဲ့ သစ်သားခေါင်းတလား တစ်ချို့ ဟိုတစ ဒီတစ။ မျက်နှာကို ခွဲစိတ်ခန်းသုံး မျက်နှာဖုံးနဲ့ စည်းကာထားတဲ့ ခပ်ရွယ်ရွယ် လူတစ်ချို့ဟာ ထရပ်ကားပေါ်က နောက်ထပ် ခေါင်းတလားတစ်ချို့ကို သယ်ထုတ်နေကြတယ်။ မြင်ကွင်းက စိတ်မချမ်းမြေ့ဖွယ်။ မျိုးဆက်တစ်ခု သေဆုံးသွားပြီလို့ အီတလီအာဏာပိုင်တွေက ဆိုလိုက်ပါတယ်။ ခုပြောပြခဲ့တဲ့ မြင်ကွင်းနဲ့ ဆက်စပ်တွေးတောလိုက်ရုံနဲ့ အနိတ္ထာရုံ ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပျက်နေပြီဆိုတာကို သဘောပေါက်ကြမယ်ထင်ပါရဲ့။ များပြားလှတဲ့ အခေါင်းတလားတွေဟာ လူငယ်တွေကို ကိုယ်စားမပြုပါဘူး။ ဇရာကို ရင်ဆိုင်ရင် နောက်ဆုံးအချိန်ကာလတွေကို မြတ်နိုးရာမိသားစုကိုယ်စီနဲ့ ဖြတန်သန်းနေကြတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေပါ။ ခုလို ကာလအတွင်း ဒီလို စုပေါင်းအသုဘအခမ်းအနားတွေကို လွန်ဘာဒီဒေသတစ်ဝှမ်းက သချိၤုင်းတွေမှာ ကြေကွဲဝမ်းနည်းဖွယ် အထပ်ထပ်အဖန်ဖန် မြင်တွေ့နေရပါလိမ့်မယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ်ပျံ့နှံ့လာနေတဲ့ COVID-19…
မြို့ပြရန်ကုန်၏ အမွေ
သူ့ဟန်က တစ်စုံတစ်ရာကို အလွန် စိုးရိမ်နေ သလို ပင်။ အဆောက်အအုံ တစ်ခုကို သေချာ ကြည့်နေ သည်။ အမှတ်တံဆိပ် သက်တမ်း နှစ် ၉၀ ကျော်ရှိ မာဘိုရို စီးကရက် တစ်လိပ်ကို မက်မက်မောမော ဖွာရှိုက်လိုက်ရင်း စိုးရိမ်တကြီး လေသံဖြင့် စကား စပြောသည်။ “နောက် ၂ နှစ်၊ သုံးနှစ်အတွင်း ဒီအဆောက်အအုံ တွေကို ဘယ်သူမှ ဘာမှ မကာကွယ်ခဲ့ဘူးဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ဒီအဆောက်အအုံတွေကို ဘယ် တော့မှ မြင်ခွင့်ရတော့မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု စိုးရိမ် တကြီး ဆိုလိုက်သူမှာ ရန်ကုန်မြို့ပြ အမွေအနှစ် စောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (Yangon Heritage Trust) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဒေါက်တာသန့်မြင့်ဦး ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ…
မောင်မိုးဇွန် 